Genel

Adalet varsa; Wikipedia neden tutsak?

İnteraktif bir ansiklopediden bahsedeceğim.

asdfasdfKütüphanelerimizde bir çok kitaplarımız var kimimizin. Bazılarımızın da kütüphanesi, ansiklopedisi yok; ama şehir kütüphanesine gideriz zaman zaman. O da çok uzaktadır. Şehrin göbeğindedir ve bir tane vardır. Birkaç araştırma için, sadece kilometrelerce yol gideriz. Aslında araştırmalarımız için sanal kütüphane de oluşturulabilirdi. Ama değindiğim konuya baktığımızda, bu bile çok hayali duruyor.

Peki, internetin olduğu çağda?

Bulunduğumuz çağı; internet ve teknolojik çağ olarak adlandırabiliriz. Çünkü her şey; bir kumandanın düğmesinde olduğu gibi, bir tık yakınımızdadır. Telefondan veya tabletteki internetten istediğimiz bilgiye anında ulaşabiliriz; arama motorundan istediğimiz kelime veya cümle üzerinden araştırma yapabiliriz. Aslında bu kütüphanedeki kitaplardan aramaktan daha kolay ve bize çok zaman kazandırıyor. Belki kitaplardan bir araştırmayı yaparken, başka araştırmalara veya farklı bilgileri de göz ucuyla edinmiş oluyoruz, bu da çok faydalı tabii. Ama asıl amacımız bir konu hakkında bilgi edinmek ise, o da ne kadar çabuk olursa, ödev veya seminer sunumu o kadar çabuk yetişir.

Peki, ne kadar güvenilir?

İşte bu soru oldukça anlamlı. Çünkü internet hiç de güvenilir bir kaynak değil. Öyle ki, bir sosyal medya hesabından paylaşılan fotoğraf, yazı hatta video; bir çok kişiyi yalan habere itebiliyor. Özellikle o kadar yayın oldu ki, bazı gazeteciler ve siyasetçiler de bu tuzağa giriyor. Çünkü interneti artık herkes kullanabiliyor. İlkokul çocuğu dahi, internetten bir hesap açıp, yalan, yanlış veya gerçek bilgiyi akratabiliyor. Telefonların kameralı olması, her akıllı telefon kullanıcılarını muhabir konumuna sokuyor.

Pek, ne yapmalı?

Yine de en güvenilir kaynak elbette Ansiklopedidir. Ama diyelim ki ansiklopedi yok, işimiz de aceleyse; diğer güvenilir kaynak da internetteki ‘Wikipedia‘, yani güvenilir interaktif ansiklopedidir. Bu da ülkemizde yasaklandı. Bazı siyasi liderlerin yaptıkları ve geçmişiyle alakalı bir türlü bilgiler de yer alınca, Wikipedia yıllarca ülkemizde özgürlüğünden mahrum ediliyor, erişime yasaklandı. İnternet üzerinden ‘Özgür Ansiklopedi’ adı verildiği Wikipedi; artık tutsak. Yıllardır da ülkemizde kimse kullanamıyor.

Bu interaktif ansiklopedi, VPN uygulaması kullanarak açabiliyoruz. Sadece o değil. Bazı haber sitelerini de; çok kötü amaçlıymış gibi, pornografik görseller varmış gibi yasakladılar. Sosyal medya hesaplarından paylaşılan haber sitelerini tıkladığımızda, erişim alamıyoruz. VPN uygulamasını açıp, tekrar linki tıkladığımızda, yazıyı okuyabiliyoruz. Bu da bir yazının tutsaklığıdır.

wk

Wikipedia’nın internet adresini tıkladığınızda; önünüze boş ve erişim yasağını belirten beyaz bir sayfa çıkıyor. Bizim ülkemizde, bu ansiklopediye girmek yasaklandı. Ve 872 gündür yasaklanan bu ansiklopediye erişim hâlâ yapılamıyor.

Siyaset olarak her zaman ‘en iyisiyiz‘ stratejisi uygulanıyor; demokratik ve hukuksal bir ülke olduğumuz konusundan dem vuruluyor. Peki, bir ansiklopedinin yasaklanması, nasıl demokratik olduğumuzu ifade edebilir?

Neden Wikipedia?

Wikipedia’nın 29 Nisan  2017 yılında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından Türkiye’den erişime engellenmesi gerçekleşmişti. “Türkiye’yi terör örgütleriyle aynı zeminde gösteren ifadelerin bulunması” erişime engel olarak gösterilirken daha sonra Wikipedia’nın İngilizce versiyonunda yer alan “Kuzey Suriye’de Türk İşgali“, “Suriye İç Savaş’ına yabancı müdahalesi” ve “Devlet destekli terörizm” maddelerinde Türkiye ile ilgili yer alan ifadelerin erişime engeline neden olduğunu bilgisi vardı. Asıl engel, sırf bu maddelerden dolayıydı. Ayrıca bu konu içinde, “Yanlış bilgileri kaldırsınlar, yayınlara izin verelim” ifadeleri verildi. Böylesi bir talep verilmişti. 5 Mayıs 2017 yılında Wikipedia Vakfı, idari tedbir kararı alan Ankara 1. Sulh Ceza Hakimliği‘ne başvurarak kararının kaldırılmasını talep etmiş ancak bu talep geri çevrilmişti.

Peki, başka nasıl erişebiliriz Wikipedia’ya?

wk2

Wikipedia’ya; ülkemizdeki Türkçe versiyonuna adresin başına ‘0’ ekleyerek ulaşıyoruz. Yani:” tr.wikipedia.org/wiki/Anasayfa ” adresini tıkladığımızda, açılmaz. Telefonda VPN ile açılır. Bilgisayarda VPN denedim olmadı, açılmadı. Adresteki tr.0… diye devam ettiğimizde, ‘Özgür Ansiklopedi‘miz açılıyor: “https://tr.0wikipedia.org/wiki/Anasayfa” şeklinde.

Demokratik bir yara alarak ve adaletin hapsedildiği; bu kelimelerin sadece dilde pelesenk olduğu bir sisteme kurban gitti koca ansiklopedi…

Sırada ne var?

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: